Wywiad z dr hab. Dobrosławą Wężowicz-Ziółkowską o memach

Wywiad dla PAP – Memy jako wirusy umy­słu

Zapraszamy do zapo­zna­nia się z cało­ścią wywiadu, jakiego udzie­liła PAP dr hab. Dobrosława Wężowicz-Ziółkowska, INKSI UŚ z oka­zji VII Ogólnopolskiej Konferencji Metodologicznej Medioznawców: Memy, czyli życie spo­łeczne w cza­sach kul­tury obrazu. Poniżej przed­sta­wiamy frag­ment wywiadu prze­pro­wa­dzo­nego przez Ludwikę Tomalę, Badaczka o memach jako paso­ży­tach umy­słu two­rzą­cych kul­turę”:

[…] PAP: Czy memy ist­niały w cza­sach przed nasta­niem inter­netu?

Dr hab. Dobrosława Wężowicz-Ziółkowska, Instytut Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego, prof. UŚ: Pojęcie memu stało się znane za sprawą memów inter­ne­to­wych, ale sama teo­ria meme­tyczna powstała w 1976 r. – ma więc już 40 lat. To pomysł Richarda Dawkinsa wywie­dziony z teo­rii ewo­lu­cji. Według niego skoro ist­nieją jed­nostki dzie­dzicz­no­ści bio­lo­gicz­nej – geny – to, zgod­nie z zasadą dar­wi­ni­zmu, powinny rów­nież ist­nieć jed­nostki dzie­dzicz­no­ści kul­tu­ro­wej. Nadał im wła­śnie miano memów”, które miało je koja­rzyć ze sło­wem gen”, ale i nawią­zy­wało do grec­kiego słowa mime­sis” (imi­ta­cja, podo­bień­stwo), fran­cu­skiego le même” (to samo) oraz angiel­skiego memory” – pamięć.

PAP: To co to są memy?

D.W.-Z.: Pod słowo mem” możemy pod­ło­żyć ideę”. Wtedy będzie to nam łatwiej zro­zu­mieć. Dawkins mówił, że memami są np. spo­soby lepie­nia garn­ków, zapla­ta­nia war­ko­czy, robie­nia łuku… Tu nie cho­dzi tylko o to, co my rozu­miemy jako kul­turę i idee kul­tu­rowe. Chodzi mu o infor­ma­cję poza­ge­ne­tyczną, którą można repli­ko­wać.

PAP: Później jed­nak tego poję­cia memu – wzię­tego od Dawkinsa – użyto, aby nazy­wać pewne zja­wi­ska w inter­ne­cie…

D.W.-Z.: Tak. W pew­nym momen­cie inter­nauci zaczęli ter­mi­nem mem” okre­ślać np. obrazki z komen­ta­rzem. Swoją drogą trudno uchwy­cić, kiedy to się stało. Według mnie memy inter­ne­towe są odmianą memów – idei, które się kul­tu­rowo repli­kują i są przez nas wyko­rzy­sty­wane w komu­ni­ka­cji. […].

Całość wywiadu dostępna pod adre­sem: http://​naukaw​pol​sce​.pap​.pl/​a​k​t​u​a​l​n​o​s​c​i​/​n​e​w​s​,​4​1​2​2​7​9​,​b​a​d​a​c​z​k​a​-​o​-​m​e​m​a​c​h​-​j​a​k​o​-​p​a​s​o​z​y​t​a​c​h​-​u​m​y​s​l​u​-​t​w​o​r​z​a​c​y​c​h​-​k​u​l​t​u​r​e.html