Teoria i estetyka fotografii cyfrowej. Antologia

Teoria i estetyka fotografii cyfrowej. Antologia. Wybór, wprowadzenie i redakcja naukowa Piotr Zawojski. Tłumaczenie Justyna Kucharska i Katarzyna Stanisz, NCK Warszawa 2017.

O publikacji

Celem antologii tekstów poświęconych teoretycznym i estetycznym zagadnieniom fotografii cyfrowej jako nowego medium jest możliwie szerokie zaprezentowanie współczesnego piśmiennictwa przemianom fotograficznego medium, ze szczególnym uwzględnieniem wkładu, jaki fotografia cyfrowa wnosi do cybersztuki i szerzej cyberkultury. Przybliżenie polskiemu czytelnikowi reprezentatywnych tekstów dla refleksji towarzyszącej narodzinom nowego medium i jego rozwojowi, przemianom oraz różnorodnym formom może stać się także rodzajem niezbędnego wyposażenia tekstowego dla wszystkich tych, którzy skupiają swoją uwagę na przemianach współczesnej kultury audiowizualnej. W antologii zamieszczone zostały teksty autorów reprezentujących różne dyscypliny badawcze, rozmaite perspektywy badania i opisu fotografii cyfrowej, różnorodne optyki i konteksty naukowe. Od teorii i historii fotografii, przez teorię nowych mediów, badania fotografii w perspektywie kulturowej, po horyzont badań nad cyberkulturą, której istotną częścią stała się fotografia cyfrowa. Zarówno w jej realizacjach artystycznych, jak i popularnych, związanych z przemianami antropologiczno-kulturowymi. Większość z nich nie zatrzymuje się na poziomie opisu własności odróżniających obrazy cyfrowe od obrazów tradycyjnych (analogowych), ale stara się też wykazać, że fotografia digitalna jest immanentnym fenomenem wpisanym w globalną zmianę wizualnych paradygmatów współczesności. To jedna z moich podstawowych tez. Fotografia cyfrowa jest bowiem może najbardziej – z punktu widzenia uczestnika i użytkownika współczesnej cyberkultury – widocznym przejawem „cyfryzacji” kultury w epoce dominacji kodu binarnego i epoki komputera jako hipermedium. Ale jednocześnie to rozległy obszar, w którym realizowane są rozmaite projekty artystyczne i to one właśnie w szczególny sposób domagają się opisu. Niestety, nie tylko w Polsce, problematyka ta jak dotychczas nie znalazła satysfakcjonującego opracowania.
Antologia adresowana jest do szerokiego kręgu odbiorców zainteresowanych współczesną kulturą (audio)wizualną. Do wszystkich tych, których zajmują losy obrazów w epoce cyfrowej, a zatem filmo- i medioznawców, teoretyków i praktyków fotografii, kulturoznawców oraz badaczy kultury wizualnej. W wybranych tekstach pojawiają się bowiem nie tylko kwestie wąsko pojętej problematyki fotografii digitalnej, ale także dotyczą one bardzo rozmaitych kontekstów globalnie pojętej kultury obrazu w epoce mediów cyfrowych. To potencjalnie duże grono odbiorców, którym brakowało dotychczas polskich tłumaczeń za zakresu teorii i estetyki fotografii digitalnej. Zapewne teoria fotografii cyfrowej nie doczekała się jeszcze tej miary autorów jak Susan Sontag, Roland Barthes czy Vilém Flusser, których prace uznawane są dziś za pozycje klasyczne w odniesieniu do fotografii tradycyjnej. Jednakże zgromadzenie w antologii tekstów takich autorów jak Michael Punt, Martin Lister, Peter Lunenfeld, William J. Mitchell, Lev Manovich, Mark B. Hansen, Roy Ascott, Fred Ritchin czy Geoffrey Batchen – by wymienić tylko niektórych autorów rozpraw zamieszczonych w antologii – można uznać za doskonały przegląd różnych optyk i strategii badawczych w odniesieniu do fotografii cyfrowej.

O redaktorze

Piotr Zawojski – prof. UŚ dr hab., pracuje w Zakładzie Filmoznawstwa i Wiedzy o Mediach INKSI UŚ, wykłada na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Intermediów. Wykładał też na Wydziale Radia i Telewizji UŚ, Wyższej Szkole Mechatroniki w Katowicach i Uniwersytecie Jagiellońskim. Zajmuje się problematyką fotografii, filmu i kina, sztuki nowych mediów oraz cyberkultury. Autor książek: Elektroniczne obrazoświaty. Między sztuką a technologią (2000), Wielkie filmy przełomu wieków. Subiektywny przewodnik (2007) Cyberkultura. Syntopia sztuki, nauki i technologii (2010), Sztuka obrazu i obrazowania w epoce nowych mediów (2012) oraz Technokultura i jej manifestacje artystyczne. Medialny świat hybryd i hybrydyzacji (2016). Redaktor naukowy Ku filozofii fotografii Viléma Flussera (2004, 2015) oraz tomów: Digitalne dotknięcia. Teoria w praktyce/Praktyka w teorii (2010), Bio-techno-logiczny świat. Bio art oraz sztuka technonaukowa w czasach posthumanizmu i transhumanizmu (2015), Klasyczne dzieła sztuki nowych mediów (2015). Dyrektor artystyczny festiwalu „digital_ia” w Szczecinie. Od roku 1999 kieruje działem Filmu i Mediów w kwartalniku „Opcje”. http://www.zawojski.com